Miljoenenstrop voor Tata Steel: Provincie grijpt hard in na extreme uitstoot

De lucht boven de IJmond is momenteel zwanger van meer dan alleen fijnstof. De provincie Noord-Holland heeft Tata Steel een ongekende financiële klap uitgedeeld: een dwangsom van maar liefst 8,5 miljoen euro. De reden? De staalgigant krijgt de uitstoot van zijn verouderde kooksgasfabrieken maar niet onder controle.

Terwijl Tata Steel achter de schermen koortsachtig werkt aan plannen voor 'Groen Staal', haalt de realiteit van de huidige installaties het bedrijf links in. Uit recente metingen van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (ODNZKG) blijkt dat de uitstootnormen niet slechts marginaal werden overschreden, maar op schokkende wijze werden genegeerd.

De boete spitst zich toe op de Kooksgasfabrieken (KGF) 1 en 2. Dit zijn de onderdelen van het complex waar steenkool bij extreem hoge temperaturen wordt omgezet in kooks, een essentieel maar vervuilend proces voor de staalproductie.

Volgens de toezichthouder werden er concentraties van zware metalen en PAK’s (polycyclische aromatische koolwaterstoffen) gemeten die in sommige gevallen 5 tot 20 keer hoger lagen dan wettelijk is toegestaan. PAK’s staan bekend als kankerverwekkend en vormen al jaren een groot punt van zorg voor de volksgezondheid in de omliggende woonkernen zoals Wijk aan Zee en Beverwijk.

De boete van 8,5 miljoen euro is geen op zichzelf staand incident, maar een zogeheten 'invordering'. Dit betekent dat de provincie al eerder had gewaarschuwd: "Verbeter de uitstoot, of betaal." Omdat Tata Steel er niet in slaagde de lekkages en ongecontroleerde uitstoot binnen de gestelde termijn te beteugelen, wordt de dwangsom nu daadwerkelijk geïnd.
Stichting Frisse Wind, de actiegroep die namens omwonenden strijdt voor een gezondere leefomgeving, spreekt van een "noodzakelijk signaal", al benadrukken zij dat geld de giftige uitstoot niet ongedaan maakt.

Tata Steel heeft inmiddels een officiële zienswijze ingediend. Het bedrijf erkent de uitdagingen bij de verouderde fabrieken, maar voert aan dat technische verbeteringen tijd kosten. Het bedrijf mikt op een volledige sluiting van Kooksgasfabriek 2 in 2030, die vervangen moet worden door schonere waterstoftechnologie.

De grote vraag is of de provincie en de omwonenden nog zoveel geduld hebben. Met de huidige boete laat de overheid in ieder geval zien dat de tijd van 'vrijblijvend polderen' over de rug van de volksgezondheid definitief voorbij is.