Zeeland zet sensoren en satellieten in voor strijd tegen stikstof met technologie van Zeeuwse bodem

De Provincie Zeeland start samen met het Nederlandse technologiebedrijf Caeli een tweejarige pilot om ammoniak en luchtkwaliteit in Zeeland nauwkeuriger in beeld te brengen. Door satellietdata, grondmetingen en kunstmatige intelligentie te combineren ontstaat voor het eerst een gebiedsdekkend beeld van ammoniakconcentraties en luchtkwaliteit in de provincie. 

De pilot moet helpen om beter inzicht te krijgen in de effecten van maatregelen voor natuurherstel en stikstofreductie. De sensoren voor de pilot komen uit Zeeland en worden geproduceerd in Sint-Annaland.

Betrouwbare data zijn belangrijk om de voortgang van natuurherstel en stikstofreductie te volgen. Zeeland beschikt momenteel niet over een provinciaal meetnetwerk voor ammoniak. Met deze pilot wordt onderzocht hoe innovatieve meetmethoden kunnen bijdragen aan toekomstige monitoring en beleidsontwikkeling.

De pilot maakt gebruik van de zogenoemde Caeli TerraSense Intelligence Layer. Dit systeem combineert gegevens van Europese satellieten met metingen via sensoren op de grond, historische data en meteorologische informatie. Daardoor ontstaat een veel completer beeld dan met afzonderlijke meetpunten alleen.

“We willen in Zeeland inzicht in wat er gebeurt”, zegt gedeputeerde Wilfried Nielen tijdens een werkbezoek aan Environmental Monitoring Systems (EMS) BV in Sint-Annaland. Het bedrijf produceert de sensoren. Nielen heeft er alle vertrouwen in dat de pilot bij gaat dragen aan de Zeeuwse stikstofaanpak. “Absoluut en het is hard nodig. Want alleen als je goed weet wat er gebeurt, kun je ook goede keuzes maken voor natuurherstel, landbouw, economie en vergunningverlening. Deze pilot helpt ons om een beter beeld te krijgen in ontwikkelingen rondom ammoniak en luchtkwaliteit. Daarmee zetten we opnieuw een concrete stap in de uitvoering van ons stikstofplan.”

Als onderdeel van de pilot worden vier meetlocaties in Zeeland ingericht rondom de twee overbelaste Natura 2000-gebieden ‘De Manteling van Walcheren’ en ‘De Kop van Schouwen’. Deze locaties worden gebruikt om satellietwaarnemingen te controleren en modellen verder te verbeteren. Daarnaast wordt gebruikgemaakt van gegevens uit landelijke meetnetten en andere onderzoeksprojecten.

De pilot zal medio oktober 2026 starten en loopt vervolgens twee jaar. In die periode wordt ook onderzocht hoe een toekomstig Zeeuws monitoringsnetwerk voor ammoniak en luchtkwaliteit eruit kan zien.