NVWA: weinig gecontroleerde tomatentelers houden zich aan regels biociden

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) controleerde in 2025 bij 29 tomatentelers of zij biociden, zoals desinfectiemiddelen en ratten- en muizengif op de goede manier gebruikten. Maar 10% van de gecontroleerde telers hield zich aan alle regels. De andere 90% gebruikte bijvoorbeeld middelen niet op de goede manier of ze hadden niet de juiste licentie. Dit zijn ernstige overtredingen, die risico’s kunnen opleveren voor mensen en het milieu. In totaal heeft de NVWA alle 26 bedrijven die de fout in gingen boetes opgelegd. Voor mindere ernstige overtredingen heeft de NVWA 7 officiële waarschuwingen gegeven.

De NVWA deed inspecties bij 29 willekeurig gekozen tomatentelers. Maar 3 vande gecontroleerde bedrijven hielden zich aan alle regels. Het ging om 2 biologische telers en 1 bedrijf waar tomatenrassen worden getest. De andere 26 telers gingen in de fout. De NVWA constateerde in totaal 87 overtredingen.

Telers maakten vooral veel fouten met desinfectiemiddelen. Sommige telers voegden deze middelen toe aan het irrigatiewater (bijvoorbeeld waterstofperoxide gestabiliseerd met zilver). Anderen desinfecteerden op de verkeerde manier materialen in de kas, hun handen en schoeisel. Ook gebruikten zij biociden die niet zijn toegelaten voor gebruik in teelten, zoals natriumhypochloriet (chloor) en chemische middelen die helemaal geen toelating hebben. Daarnaast gebruikten telers ratten- en muizengif vaak op de verkeerde manier of hadden zij geen verplichte licentie of bedrijfscertificering.

Bij vier telers had een ingehuurd ontsmettingsbedrijf een gewasbeschermingsmiddel toegevoegd aan een toegelaten biocide en dat vervolgens gebruikt bij het ontsmetten door middel van vernevelen in een lege kas. Dat is niet toegestaan. De NVWA doet hier nog nader strafrechtelijk onderzoek naar. Wanneer telers de voorschriften niet naleven, kunnen risico’s ontstaan voor mensen en het milieu.

Het verkeerde gebruik van desinfectiemiddelen kan naast risico’s voor mensen en het milieu ook risico’s opleveren voor de voedselveiligheid. Daarom is onderzocht of de geteelde tomaten veilig gegeten konden worden. In het laboratorium zijn tomaten uit de betrokken kassen en tomaten uit Nederlandse supermarkten onderzocht. Uit die onderzoeken blijkt dat er geen voedselveiligheidsrisico is en dat de tomaten veilig gegeten kunnen worden.

De NVWA vindt het grote aantal overtredingen zeer verontrustend en is hierover in gesprek met Glastuinbouw Nederland. De sector is actief bezig de naleving te verbeteren en wijst telers bijvoorbeeld nadrukkelijk op de wet- en regelgeving voor gebruik van biociden. De NVWA gebruikt deze eerste inspectieresultaten om de controles van biociden gebruik op agrarische bedrijven in de toekomst risicogerichter uit te kunnen voeren.