Van riool naar runway: kleurrijke mode uit afvalwater krijgt tastbare vorm

Kleding kleuren met pigment uit het afval dat je overhoudt na het zuiveren van afvalwater. Het klinkt misschien onwaarschijnlijk, maar onderzoekers van de TU Delft en modelabel Hul le Kes laten zien dat het kan – én dat het er goed uitziet. Samen ontwikkelden zij kledingstukken die zijn gekleurd met een innovatief pigment uit afvalwater. Deze eerste ontwerpen vormen een veelbelovende Proof of Concept voor een duurzamere mode-industrie.

We weten dat de kledingindustrie vervuilend is, maar wat veel mensen niet weten is dat een deel van de kleurstoffen in onze kleding afkomstig is van zeekatten – een soort inktvis. Deze natuurlijke bron van melanine wordt al jaren gebruikt, maar roept ethische vragen op en is bovendien beperkt beschikbaar. Tegelijkertijd maakt de sector op grote schaal gebruik van chemische verfstoffen die schadelijk zijn voor het milieu. Het nieuwe onderzoek van TU Delft onderzoekster Yuemei Lin biedt een verrassend alternatief: een natuurlijk pigment, gewonnen uit afvalslib van waterzuiveringsinstallaties. In samenwerking met het Nederlandse duurzame modelabel Hul le Kes is dit pigment nu voor het eerst toegepast in draagbare kleding.

De ontwerpen laten zien dat wetenschap en mode elkaar kunnen versterken in de zoektocht naar duurzame oplossingen. Tegelijkertijd benadrukken de onderzoekers dat het hier om een eerste Proof of Concept gaat. Voordat deze kleding daadwerkelijk op de markt kan verschijnen, zijn verdere testen nodig en moeten goedkeuringen worden verkregen voor het gebruik van dit nieuwe materiaal in textielproductie.

Het onderzoek werd uitgevoerd door TU Delft-onderzoeker Yuemei Lin. Zij slaagde erin een melanine-achtig biopolymeer uit afvalslib terug te winnen en toe te passen in het verfproces van wol. Wat begon in het lab, bleek verrassend praktisch: toen haar dochter (Yiran Zhang) met de geverfde wol een trui breide, werd duidelijk dat het materiaal ook buiten het laboratorium werkt.

Lin hoorde dat het modemerk Hul le Kes tijdens de Paris Fashion Week door de Nederlandse ambassade werd gepromoot vanwege hun circulaire en sociale benadering van mode, dus nam zij rechtstreeks contact met hen op. Het merk omarmde het experiment en verwerkte het nieuwe pigment in een reeks kledingstukken. ‘Ik ben zo blij dat ze open staan voor nieuwe materialen en zich enorm hebben ingezet om het in hun modeontwerpen te verwerken’, aldus Yuemei. ‘Dat heeft geleid tot prachtige kledingstukken!’ 

Het gebruikte pigment is een melanine-achtig biopolymeer. Het bijbehorende onderzoek van de TU Delft is recent gepubliceerd in een wetenschappelijke publicatie.

Van melanine is bekend dat het een waardevol biopolymeer is met een reeks functionele eigenschappen, waaronder UV-bescherming, antioxidantwerking, redoxaciviteit en metaalchelatatie. Commerciële melanine wordt doorgaans gewonnen uit inkt van zeekatten; de afhankelijkheid van deze bron roept echter ethische bezwaren op en beperkt de beschikbaarheid vanwege het seizoensgebonden karakter van de zeekatvangst. Hoewel er chemische synthesemethoden bestaan, hebben studies aangetoond dat synthetische melanine qua structuur en functie verschilt van natuurlijk verkregen melanine. De mogelijkheid om melanine-achtig materiaal uit slib terug te winnen, biedt daarom een veelbelovend en duurzamer alternatief.

Het nieuwe pigment uit afvalslib biedt daarom een interessant alternatief. Het heeft bovendien gunstige eigenschappen, zoals UV-bescherming en antioxidatieve werking, en kan het verfproces van textiel versnellen.