Hitteonderzoek: groen vraagt in 2050 dezelfde aandacht als wegen en woningen

Alleen bomen planten is niet genoeg om steden koel te houden. In de strijd tegen hitte moeten parken en bomen in de toekomst net zo'n vaste plek krijgen in het stedelijk beleid als bijvoorbeeld wegen en woningen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek naar de hittebestendigheid van Vlaardingen, waarin de ontwikkeling van hitte is doorgerekend tot 2050.

In het onderzoek nemen wetenschappers Arka Bhattacharyya (TU Delft) en Sylvia Bergh (Erasmus Universiteit Rotterdam), samen met onderzoeksassistent Lukas van der Wolf (TU Delft), de hittebestendigheid van Vlaardingen in de komende decennia onder de loep.

Hun rapport, dat duizenden verschillende toekomstscenario's doorrekent, laat zien dat de temperatuur in dichtbebouwde wijken tijdens hittegolven tot wel vier graden hoger kan oplopen dan in het omliggende gebied. Vooral het stadscentrum en havenwijken blijken kwetsbaar voor het zogenoemde 'urban heat island'-effect.

De gemeente Vlaardingen heeft ambitieuze vergroeningsplannen, met onder meer meer bomen en schaduwrijke plekken. Die plannen zijn in het onderzoek 'gestresstest' met behulp van een zogeheten Decision Making under Deep Uncertainty-model, dat allerlei mogelijke toekomsten simuleert — van extreme hitte tot budgettekorten en bevolkingsgroei.

Daaruit blijkt dat veel plannen kwetsbaar zijn. Als onderhoud achterblijft of dode bomen niet tijdig worden vervangen, verdwijnt het verkoelende effect snel. In sommige scenario's neemt hitte ondanks vergroening zelfs toe.

Stedelijk groen is volgens de onderzoekers vergelijkbaar met infrastructuur: het vergt structurele financiering en planning. Een belangrijke aanbeveling aan de gemeente Vlaardingen luidt dan ook: benader bomen en parken net als wegen en woningen.

Het rapport onderstreept dat hitte een groeiend, maar vaak onderschat klimaatrisico is in Nederland. Hittegolven zullen door klimaatverandering intensiever worden, vaker voorkomen en langer aanhouden.

Dat heeft gevolgen voor de leefbaarheid van steden en het welzijn en de gezondheid van bewoners. Kwetsbare groepen — zoals ouderen, kinderen, zwangeren en mensen met een laag inkomen — lopen daarbij het grootste risico.

De onderzoekers pleiten daarom voor een bredere aanpak. Naast vergroening zijn ook maatregelen nodig zoals hittemonitoring met sensoren, aangepaste bouwmaterialen en betere integratie van klimaatbeleid in stedelijke planning.

Zo wapenen steden zich niet alleen tegen extreme hitte met vergroening, maar met veerkrachtig beleid dat bestand is tegen onzekerheid.