Niet alle biobased plastics zijn biologisch afbreekbaar, en dat hoeft ook niet

Onderzoeker Maarten van der Zee legt uit wat het verschil is tussen biobased en biologisch afbreekbaar plastic. Samen met zijn team ontwikkelt hij een nieuwe test om de afbreekbaarheid van plastic te meten, met het oog op een duurzamere en schone toekomst.

Niet elk biobased product is biologisch afbreekbaar. Een draagtas van bio-polyethyleen is duurzamer, want de uitstoot van het productieproces ligt lager. Maar wie zo’n bio-boodschappentas in het bos verliest, kan grofweg 2.000 jaar later de resten nog terugvinden. Begrijpelijk dus dat Van der Zee aan het begin van het gesprek meteen even duidelijk maakt waar we het nu precies over hebben. Hij ontwikkelt met zijn team namelijk een nieuwe methode om biologische afbreekbaarheid te meten – een belangrijke stap in de richting van plastics die niet alleen duurzamer zijn, maar ook veiliger voor het milieu.

Hoe kan het dat plastics die zijn gemaakt van zetmeel, suiker of zelfs houtvezels niet afbreken in de natuur? Dat heeft te maken met het feit dat ‘plastic’ een materiaaltype is, zoals metaal of keramiek. Anders gezegd: al die materialen die we onder de noemer ‘plastic’ scharen, worden vooral getypeerd door hun plasticiteit; het feit dat het zich in allerlei vormen laten gieten, buigen of blazen. Verder kunnen plastics juist behoorlijk sterk van elkaar verschillen. Een hard legoblokje is gemaakt van ABS, een hard plastic dat lang meegaat; terwijl een boterhamzakje juist licht en elastisch is.

“Dat betekent niet dat plastics naast biobased ook allemaal biologisch afbreekbaar moeten zijn”
Als je een boodschappentas van biobased polyethyleen maakt, verandert de chemische samenstelling niet. Net als fossiele polyethyleen, is de biobased variant opgebouwd uit kettingen ethyleenmoleculen. Het verschil zit in de grondstof waaruit die bouwsteen is gewonnen. Ethyleen komt normaliter uit aardolie, een fossiele bron, maar het kan ook uit suikerriet worden gehaald. Dat maakt de productie duurzamer, maar het betekent niet dat je de tas nu wel kunt laten slingeren. Biobased of niet, de natuur weet zich geen raad met polyethyleen. 

‘Dat betekent echter niet dat plastics naast biobased ook nog eens allemaal biologisch afbreekbaar zouden moeten zijn,’ zegt Van der Zee. ‘Er zijn producten die lang mee moeten gaan en goed bestand moeten zijn tegen verweer, denk bijvoorbeeld aan raamkozijnen of een regenton. Voor die producten kan niet-afbreekbaar plastic de juiste keuze zijn.’